Hoe maak je macrofoto's?

De natuur van dichtbij

De haartjes op de pootjes van een libel zal je in het echt niet gauw zien. Tenzij je zoals mijn naamgenootje uit het boek van Godfried Bomans tot insectenmaat gekrompen bent. Kijk je echter door een macrolens naar alles wat vliegt en zoemt in je achtertuin, dan zal de natuur er nooit meer hetzelfde uitzien. Welkom in de wereld van de macrofotografie.

Strikt genomen mag je alleen van macrofotografie spreken als je onderwerp op de beeldsensor van je camera even groot afgebeeld wordt als het in werkelijkheid is. Anders gezegd: een vliegje van 5 mm in de werkelijkheid komt overeen met een beeld van 5 mm op de sensor. Dit heet dan ‘reproductiefactor 1:1’.

Bij een lagere reproductiefactor hebben de experts het liever over close-upfotografie. In de praktijk echter is de term ‘macro’ ingeburgerd voor alle foto’s waarop onderwerpen (zo goed als levensgroot) worden afgebeeld.

Macro met een mini
Om aan macrofotografie te doen, heb je niet veel nodig. Bijna elke digitale compactcamera heeft vandaag een macro-stand. Als je die selecteert, kan je van heel dichtbij scherpstellen. Hoe dicht precies, hangt van je toestel af. De minimale scherpstelafstand kan bijvoorbeeld 20 cm, 10 cm of slechts 2 cm zijn.

Voor een macrofoto geldt altijd: hoe dichter, hoe beter. Niet elk onderwerp is er echter mee gediend dat je te dichtbij komt. Een libel of vlinder vliegt gewoon weg als je te dichtbij komt. Idealiter zou je van op een grotere afstand moeten kunnen inzoomen. En dan botsen we op de beperkingen van een compactcamera: de macromodus werkt meestal alleen in de groothoekstand, waarin je lens helemaal uitgezoomd is.

Als je inzoomt tot de telestand, moet je veel meer afstand tussen de camera en het onderwerp laten om te kunnen scherpstellen.

Handige hulpjes
De bijtjes zal je er dus niet mee vastleggen, maar niets houdt je tegen om bloemetjes voor de lens van je compactcamera te halen. Dat kan zowel in de natuur als bij je thuis in de achtertuin. Werk je in de vrije natuur, zorg dan dat je onderwerp niet beweegt.

De kleinste windstoot volstaat om een bloem te laten bewegen, en dan krijg je geen scherpe foto. Neem een stevig stuk karton mee waarmee je de bloem uit de wind kan zetten. Je kan ook achter je onderwerp een stuk wit of grijs karton plaatsen: een egale achtergrond laat je onderwerp beter tot z’n recht komen.

Je camera zet je het best zo stabiel mogelijk. Een ministatiefje komt daarbij zeker van pas. Gebruik de zelfontspanner van je camera: zo voorkom je dat de camera beweegt doordat je op de ontspanner drukt. Zet je flits ook altijd uit: die zou alleen maar lelijke schaduwen opleveren.

Ook als je binnenhuis werkt, schakel je de flits uit. Zoek een plaats waar voldoende licht is, zoals een tafel naast een groot raam waarlangs indirect zonlicht binnenvalt. Is er niet voldoende licht, dan kan je je onderwerp met een eenvoudige bureaulamp verlichten. Laat de lamp door een stuk wit papier of een dunne witte doek schijnen. Zo creëer je zachter licht.